Yazılar

Batı Akdeniz’i “Batık Akdeniz” Yaptılar!..



CHP belediye başkan adaylarının açıklanmaya başlandığı tarihten itibaren Türkiye’yi, önceki seçimlerde olduğu gibi, yine dolaşmaya başlayan CHP’li Umut Oran 21-23 Ocak arasında da Antalya, Burdur, Isparta’da çalışmalarda bulundu. Böylece 31 Mart seçimleri için gittiği illerin sayısını 12’ye (Hatay, Osmaniye, Kilis, Adıyaman, Şanlıurfa, Bolu, Balıkesir, Trabzon, Rize, Antalya, Burdur, Rize) yükselten Umut Oran; bu gezilerinin ardından bölgenin gözlem, sorun ve çözüm önerilerinin yer aldığı bir rapor yayınlama geleneğini Batı Akdeniz için de sürdürdü. Bu gezisi için Burdur-Isparta için ayrı rapor hazırlayan Umut Oran’ın Antalya’ya dair notları şöyle:

  • Antalya, Burdur, Isparta; Batı Akdeniz ekonomide en kötü günlerini yaşıyor.
  • Turizmde yaz sezonu sona erince Antalya ekonomisi kendi kendini çeviremez hale gelmiş.
  • Ekonomisinde tarımın büyük paya sahip olduğu Antalya krizden büyük darbe almış bulunuyor.
  • Ekonomik krizle mücadelede ulusal çapta yapısal önlemlerin yanında diğer bölgeler gibi bu bölge için de bölgesel planlama gerekiyor.

AKP iktidarının yıllarca uyguladığı yanlış politikaların bizi getirdiği noktada tüm ülke olarak çok ağır bir ekonomik krizin içine girmiş bulunuyoruz. Uzun yıllar ülkeyi aşırı borçlandırıp dış kaynağa bağımlı kılan iktidarın, buna karşılık rejimi değiştirip demokrasi ve hukuk açığına yol açarak güveni tüketmesi üzerine ülkeden sermaye kaçışının başlaması, bunun da dövizde sıçrama yaşatması krizi tetikledi. Kur cephesinde başlayıp faizleri yükselten kriz sürecinde ekonomide; küçülme, yüksek enflasyon ve yüksek işsizliğin bir arada ve giderek şiddetlendiği ağır bir kriz yaşanıyor.

Genel sorunlara bölgesel açmazlar eklenmiş…

Türkiye ekonomisinin içine girdiği ve giderek kronikleşip ağırlaşan kriz tüm ülke genelinde hissedilirken, sosyo ekonomik yapısına bağlı olarak farklı bölgelerde kriz, o bölgeye özgü sorunlarla çeşitleniyor.

Daha önce GAP ve Karadeniz bölgelerini gezip, krizin etkilerini yerinde gözlemleyip, çözüm önerilerimizle birlikte sunmuştuk. Akdeniz’de de durum oradan farklı değil. Bölge illerinde işsizlik hızla artıyor. Çalışanı, işvereni, çiftçisi, taksicisi, esnafı… Herkes mutsuz, herkes şikayetçi. Bir dokun bin ah işit!..

Hukuksuzluk ve tutarsız dış politika turizmi vuruyor

Antalya başta olmak üzere, Batı Akdeniz ekonomisi ağırlıkla tarım ve turizme endeksli. Ekonomideki kötü gidişten ve iktidar politikalarından en fazla olumsuz etkilenen sektörlerden biri tarım. TL’deki değer kaybı ile ucuzladığı için revaçta olması gerekirken, yanlış ve sürekli değişen tutarsız dış politika ve yaşanan hukuksuzluklar nedeniyle ülkeyi dünyada yalnızlaştıran ve güveni tüketen iktidar yüzünden turizm de kan ağlıyor. Daha fazla turist gelmesine rağmen para bırakacak turist sayısında artış yaşanamıyor.

Antalya Kaleiçi boşalıyor

Antalya’nın tarih ve turizm kokan dünyaca ünlü Kaleiçi’nde, zaten yıllardır işleri kötüye giden esnaf ağır darbe yemiş, artık siftah yapamaz hale gelmiş. Kış döneminde turist sayısının azalması yanında art arda gelen zamların da etkisiyle işleri durma noktasına gelen esnaf bir bir işletmelerine kepenk vuruyor ya da dükkanını devretmenin yollarını arıyor. Satışlar geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 40 düşmüş. Yeni yaz turizmi sezonu başlamadan dükkanların tümden kapanma ihtimali bulunuyor.

Ekonomik krize karşı gerekli yapısal önlemleri almayıp, günü kurtarma, “Dış güçler-ekonomik saldırı” safsatası ile milleti kandırma peşindeki iktidar, bu gidişle Batı Akdeniz’i “Batık Akdeniz’e dönüştürmek üzere…

Turizmde sezon bitince ekonomi durmuş…

Turizmin ekonomisinde önemli ağırlığa sahip olduğu Batı Akdeniz’in en büyük ve Türkiye’nin önemli illerinden Antalya’da yaz turizmi sezonu kapanınca, ülke genelinde yaşanan durgunluğun etkileri daha net hissedilmiş. Buna bağlı olarak il ekonomisi kendi kendini çeviremez hale gelmiş bulunuyor.

Yaz aylarında günde 70 bin, ayda 1.5 milyon turistin geldiği kente bugünlerde gelen sayı günde 2-3 bin, ayda 100 bin civarında kalınca Antalya ekonomisi iç piyasadaki durgunluğun şokunu çok daha fazla hisseder olmuş.

Ekonomisi en kötü günlerini yaşayan Antalya’da birçok sektörde işlerin yavaşlaması nedeniyle şikayetler artarken, bu olumsuzlukta şu üç faktör öne çıkıyor:

  • Türkiye genelindeki ekonomik daralmanın genel yansıması.
  • 2017’de turist sayısı artsa bile turizm gelirinin ve turistik ticaretin gerilemiş olması.
  • Spesifik olarak kent merkezindeki ticaret sektörünün adeta durma noktasına gelmesi. (Muratpaşa, Kepez ve Konyaaltı, Muratpaşa ve merkez başta olmak üzere il genelinde bu durum belirgin biçimde yaşanıyor)

Batı Akdeniz bölgesinin sosyo ekonomik yapısı benzerlik arz eden, ticari ilişkileri ve kalkınma dinamikleri büyük ölçüde Antalya’ya endeksli diğer illeri Burdur ve Isparta için de aynı olumsuzluklar geçerli.  

Mazot, gübre, yem gibi tarımsal girdi fiyatlarında döviz kuruna bağlı yüksek artışlar çiftçiyi, üretici perişan etmiş durumda. Büyükşehirlerde sebze, meyve fiyatları el yakarken, üretici emeğinin karşılığını alamıyor, üründen elde ettiği para, girdi maliyetlerini karşılamıyor.

NE YAPMALI?

  • Turizm ve tarımın dışında yeni sektörlerle bölgeyi bir adım ileri götürmek lazım. Yeni nesil ekonomi ile 4 mevsim sosyal canlılığı tüm Türkiye’ye yaymak gerekiyor.
  • Ekonomik krizle mücadelede ulusal çapta alınması gereken yapısal önlemlerin yanında bölgesel planlama da büyük önem taşıyor. Çünkü Burdur’un, Isparta’nın sorunları Antalya’nın; Antalya’nın sorunları bu illerin sorunu.
  • Bütünsel kalkınma sağlanmalı, kırsal kesim de kamudan eşit hizmet almalı! Fiziksel, ekonomik ve sosyal hakları tüm Antalyalılar için eşit olmalı.
  • Üç ilin sorunları ortak olduğu için “havza planlaması” yapılmalı.
  • Batı Akdeniz Bölgesi’nin krizde ayakta kalması ve ülke ekonomisinin normalleşmesi sonrası kalkınma ve gelişimine devamı da en güçlü olduğu alanlar olan turizm ve tarım ile mümkün.
  • Antalya’nın; dolayısıyla ona bağlı olarak Burdur ve Isparta’nın (Bölgenin) dünyaya açılmasının en ekonomik yolu, deniz ulaştırması ve deniz taşımacılığı.
  • Bu bağlamda demiryolları ve denizyollarının çok daha fazla geliştirilmesi gerekiyor. Yerel ekonomik aktörlerin Antalya’nın Burdur ve Isparta’ya demiryolu ile bağlanması talebi dikkate alınmalı.
  • Turistik ürünlerin Antalya’ya getirilmesi ve ihtiyaç fazlasının Antalya’dan ihracında yeni taşıma araçları devreye girmesine ihtiyaç bulunuyor.
  • Demiryolu yapımı ile diğer illerden gelen malların Antalya Limanı’ndan ihracı mümkün.
  • Yıllardır ihmal edilen deniz yolu kullanımının sadece yük taşımacılığı ile sınırlı kalmaması gerekiyor.
  • Bölge temsilcilerinin, Manavgat Irmağı’nın suyunun satışından bölge ekonomisinin azami derecede yararlanabilmesi talepleri dikkate alınmalıdır.
  • Antalya’da yatçılığın gelişebilmesi açısından Manavgat’ta yat üretim ve çekek yeri alanı ile Organize Sanayi Bölgesi kurulması talepleri karşılanmalıdır.
  • Antalya Devlet Hastanesi’nin kapasitesi talebi karşılamaya yetmiyor. Kentte yaşayan 400 bin kişiye göre planlanmış olan Hastane; Isparta, Burdur ve ilçelerinden gelenlerle birlikte 2.5 milyon kişiye hizmet veriyor. Hastane’nin buna yetecek kapasiteye getirilmesi gerekiyor.
  • İklim değişikliğinin de etkisiyle giderek artan sıklıkla görülen hortumların yol açtığı zararlar seracıları mahvediyor. Seracılığın başkenti sayılan Antalya’da bile vatandaş pazardan kg’ı 10 TL’nin altında sebze, meyve alamıyor. Bu haftaki fiyatlara bakınca 8 TL’nin altında sadece salatalık ve kuru soğan satılıyordu. Acilen hükümetin üreticiye destek vermesi fiyatların aşağıya çekilmesini sağlaması gerekmektedir.

“Milli Ürünler”de Kan Kaybı Yaşanıyor!



rize 30.03.2017 (4)

ÇİFTÇİ HÜKÜMETİN UMURUNDA DEĞİL

Türkiye’nin birçok ili ve bölgesinde; ekonomik, sosyal ve demografik açıdan çok önemli bir yere sahip olan fındık, çay, şeker pancarı, zeytin, pamuk, buğday gibi milli ürünlerde üretici devasa sorunlarla boğuşuyor, ciddi bir darboğaz yaşıyor.

Geçen hafta Karadeniz’de referandum çalışması yaptım ve özellikle Rize’deki sürdürülebilir ekonomi çok düşündürücü. Çünkü Rize 15 yıldır iktidar partinin kalesi konumunda ve Başbakanı, Cumhurbaşkanı çıkarmış başbakan. Ama içerisinde Başbakan, Cumhurbaşkanı çıkarmış güzel Rizemizin suyu yok ve var olanı da kirli. Rize’de iş yok, denizden-balıkçılıktan-tarım vs. yararlanamıyor. Rizeli tek sektöre mahkûm: Çay ve onda da yılda sadece 4 ay iş var sigortası da yok! Tek alıcı da ÇAYKUR

ÇAYKUR da Varlık Fonu’na aktarıldı yani Rizeli’den gizlenerek örtülü biçimde özelleştirilme aşamasına geçirildi, bu ise işten çıkartmaların çok da uzak olmadığı anlamına geliyor.

Türkiye’de teşvikli yatırımların toplamı 50 bin adet bunun sadece 138’i Rize’ye ait. Türkiye’de son 15 yılda 2 milyon istihdam yaratılmış Rize’de ise sadece 3 bin! Rize’nin ihracatı 150 milyon $, Trabzon’un ki 1,5 milyar $. İktidar sürsün Türkiye Büyüsün sloganının içinin ne kadar boş olduğunun en somut göstergesi Rize’dir! İktidarın kalesi, en yüksek oy aldığı il ama sürdürülebilir kalkınması yok sağlıklı sudan dahi mahrum bir il!

Sonuç olarak yerli ve milli ürünlerimizi bir türlü planlı ve düzenli değerlendiremeyen ve sürdürülebilir bir kalkınmayla adil ve eşit refahı yaratamayan ve paylaştıramayan bir iktidar ile karşı karşıyayız. 15 yılın sonunda ekonomiyi üretimle-yatırımla-inovasyon ve ARGE ile büyütemeyen ve Türkiye’yi ithalata mahkûm eden dışarıya bağımlı kılan ve en kötüsü sıcak para bağımlısı haline getiren ekonomiyi yönetemeyen beceriksiz bir iktidardan bahsediyorum

Bu ülkede herşey var

Toprak var

Güneş var

Deniz var

Çalışkan ve işe ihtiyacı olan insan var

Genç beyinler var ama bir türlü kalkınma olmuyor adil ve eşit bir refah gelmiyor

Yağ var un var şeker var ama helva olmuyor

Sorun mutfakta

Sorun ustada

FINDIK

Fındıkta dünyadaki toplam üretim alanlarının yüzde 77,9’una sahip olan Türkiye, toplam üretiminin ise yüzde 58,3’ünü gerçekleştiriyor. Türkiye’deki fındık üretim alanlarının yüzde 31,9’u Ordu, yüzde 16,5’i Giresun, yüzde 13,7’si Samsun, yüzde 11,2’si Rize, yüzde 9,2’si Trabzon’da. Ayrıca fındık; Artvin, Sinop, Tokat, Düzce, Sakarya, Kocaeli, Bartın, Zonguldak, Kastamonu ve daha birçok ile yayılan 712 bin 647 hektarlık geniş bir alanda 500 bini aşkın üretici (aileleriyle birlikte 2 milyona yakın kişi) için temel geçim kaynağı… Dünyada fındığın yüzde 80’i çikolata sanayinde, yüzde 10-12’si pastane ve bisküvi mamullerinde, yüzde 3-4’ü kuruyemiş ve yüzde 2-3’ü dondurma yağ sanayinde tüketiliyor. Türkiye’de üretilen fındığın yüzde 15-20 oranındaki yıllık yaklaşık 80 bin ton civarındaki bir bölümü iç tüketime gidiyor tüketim söz konusu. Kişi başına tüketim ise yıllık 500-600 gram düzeyinde kalıyor.

SORUNLAR

  • Ülkemizde 2015’te yılında 646 bin ton olan fındık üretimi 2016’da yüzde 35 azalarak 420 bin tona düştü.
  • Son yıllarda dünya fındık tüketimindeki artış paralelinde artan fındık ihracatı da 2016’da miktar bazında yüzde 47 azalarak 249,7 bin tondan 132,2 bin tona; tutar bazında da yüzde 50,4 düşüşle 2 milyar 280 milyon dolardan 1 milyar 130,5 milyon dolara geriledi.
  • 2023 hedefine konulan yaklaşık 1 milyon tonluk tüketime rağmen, Türkiye’de fındık üretimi artmıyor. Fındıkta dekar başına verim miktarı 2016 yılında 60 kilonun da altına düştü.
  • Fındık bahçelerinin de bu alanda çalışanların da yaşlanmış olması üretimde sıkıntı yaratıyor.
  • Türkiye’nin arzındaki dalgalanmalara bağlı fiyat istikrarsızlığı yüzünden oluşan güvensizlik önemli fındık alıcısı küresel firmaları, Arjantin, Şili gibi ülkelere yönlendiriyor.
  • Dünyanın en büyük fındık üreticisi Türkiye’deki oldukça düşük verimlilik, kârlılığı olumsuz etkileyen ana faktör. Türkiye’de yıllara göre 90-100 kilo olan, 2016’da 58 kiloya düşen hektar başına üretim rakip ülkelerde 150-200 kilo arasında değişiyor.
  • Miras yoluyla bölünmelerle fındık bahçelerinin küçülmesi, üretim maliyetlerini yükseltiyor.
  • ÇÖZÜM
  • Fındık alanlarında verim ve kalitenin artırılması için devlet üreticiye sahip çıkmalı, yaşlı bahçelerin sökülerek yenilenmesi için etkili politikalar hayata geçirilmeli.
  • Fındıkta verim ve kaliteyi artırmak için bahçelerin yenilenmesi en öncelikli adım olmalı.
  • Fındıktaki destek, alana değil üreticiye verilmeli, söküm yapanlara teşvik uygulanmalı ve kaliteli üretim ödüllendirilmeli.
  • Haziran 2009’da serbest piyasaya bırakılan fındık üretimine yönelik devlet yardımları artırılmalı, işlevsel hale getirilmeli.
  • Fındıkta lisanslı depoculuk ve ürün borsacılığı piyasanın sağlıklı işleyişini sağlayacak ve sektöre küresel çapta dinamizm kazandıracak şekilde yürütülmeli.
  • Üreticinin emeğinin karşılığını alabilmesi, ülkemizin tüketim ve ihracat hedeflerine ulaşılabilmesi için fındıkta verim dekar başına 150-200 kilo aralığına çıkarılmalı.

ÇAY

Doğu Karadeniz Bölgesinde Rize, Trabzon, Artvin, Giresun il sınırları içindeki toplam 762 bin 412  dekarlık alanda gerçekleşen çay tarımında çalışan faal nüfus 250 bin kişi dolayında. Çay üretim sanayii de bu illerde bulunuyor. Her yıl  bölgede 1.200.000-1.300.000 ton arasında yaş çay yaprağı hasat ediliyor. Bu miktar yapraktan yaklaşık  220.000-230.000 ton kuru çay üretiliyor.

SORUNLAR

  • Çay bahçeleri yaşlanmış durumda; çaylıkların yenilenmesi gerekiyor.
  • Yaş çay fiyatı düşük; üretici mağdur. ÇAYKUR’un günlük işleme kapasitesinin yetersizliği nedeniyle üretici çayını özel sektöre düşük fiyattan satmak zorunda kalıyor.
  • Türk çayının en büyük sorunlarının başında ülkeye sokulan kaçak çaylar geliyor.
  • Hasat edilen çayların üretim hattına gelene kadar muhafaza edilmesinde güçlükler var.
  • Kuru çay üretim ve satış koşulları yeterince denetlenmiyor; standart dışı hammadde alımı nedeniyle kaliteli çay üretimi sağlanamıyor.
  • ÇAYKUR yönetim kurulunda üretici örgütlerinin temsilcileri yer almıyor.
  • Gübre denetim yetersiz, gereksiz miktarda gübre kullanımı çevreye zarar veriyor.
  • Çay üretim maliyeti yüksek; ihracat miktarı düşük.
  • Sektörde Ar-Ge çalışmaları da ziraat ve gıda mühendislerinin istihdamı da yetersiz.
  • Kuru çayda piyasa düzenlemesi, ticaretin kayıt altına alınması yetersiz. 3092 Sayılı Çay Kanunun günümüz şartlarında yetersiz kalıyor.
  • ÇÖZÜM
  • Yaşlanan çay bahçelerinde gençleştirmeye gidilmeli, verim ve kalitenin artırılması için budama ve yenileme sistemi daha cazip hale getirilmeli, buna devlet desteği sağlanmalı.
  • İç pazarda Türk çayına karşı haksız rekabete yol açan kaçak çay girişleri önlenmeli.
  • Günümüzde organik ürünlere talep artışı da değerlendirilerek dünyanın en natürel çayları arasındaki Türk çayının yurt dışında pazar bulması için çalışmalar yapılmalı.
  • Sürdürülebilir çay tarımına yönelik programlar hayata geçirilmeli ve yaygınlaştırılmalı.
  • Organik tarım, iyi tarım gibi uygulamalar hayata geçirilmeli.
  • Üreticilerin yeterli gelir elde etmeleri için, yaş çay fiyatı günün şartlarına göre belirlenmeli.
  • Çay kooperatiflerinin güçlendirilmesi için devlet desteği sağlanmalı.
  • Hammadde alımı ve kalite kontrol noktalarında yeterli eksper ve mühendis istihdam edilmeli.
  • Gübre  ve budama konularında çiftçilere aydınlatıcı eğitim programları hayata geçirilmeli.
  • Çay bedelleri peşin ödenmezken, tarımsal girdiler ve kredilere aylık faiz uygulanıyor. Girdi bedellerinin geri ödemesi çay bedellerinin ödemesine göre ayarlanmalı ve faiz uygulaması kaldırılmalı.
  • Kaliteli çay üretme konusunda özel sektör kamu iş birliği güçlendirilmeli.
  • Paketleme tesislerinin ve kuru çay satışları denetlenmeli.
  • 3092 Sayılı Kanun çalışmaları başta üretici temsilcileri olmak üzere, sektördeki tüm aktörler ve STK görüşleri alınarak yapılmalı.

ŞEKER PANCARI

Türkiye’de yaklaşık 500 bin çiftçi ailesi şeker pancarı tarımı ile geçiniyor. Hane halkı bazında bu sayı yaklaşık 2.5 milyon kişiye karşılık geliyor. Şeker fabrikalarında yaklaşık 30 bin kişi çalışıyor. Şeker pancarı tarımı, sağladığı yüksek istihdamla köyden kente göçün hızını kesiyor. Şeker pancarı çiftçisi devlete hiç yük olmadan 170 bin hektar kıraç tarım arazisini tamamen kendi yatırımı ile sulu tarıma kazandırmış durumda. Devletin bu kazancının parasal karşılığı 340 milyon dolar… Şeker pancarının baş, yaprak, posa ve melası ucuz hayvan yemi olarak kullanılıyor. Şeker pancarının fabrikada işlenmesi ile elde edilen melas, maya sanayiinin ana hammaddesi. Melastan üretilen maya 80 ülkeye ihraç edilerek döviz girdisi sağlanıyor. 1 dekar şeker pancarı, taşımacılık sektörüne 5.7 ton yük sağlıyor. Şeker pancarı, kendinden sonra ekilen üründe verim artışı sağlıyor. 1 dekar şeker pancarının fotosentez sonucu havaya verdiği oksijen ormandan 3 kat daha fazla ve 6 kişinin 1 yıllık ihtiyacını karşılayabilecek miktarda.

SORUNLAR

  • “Üretim Reformu Paketi Kanun Tasarısı” ile Şeker Kanunu’nda yapılacak ve nişasta bazlı şeker (NBŞ) firmalarına kota kıyağı öngören düzenlemeden, gelen tepkiler üzerine geri adım atan hükümet, ilk fırsatını bulduğunda bunu hayata geçirmeye hazırlanıyor.
  • Düzenleme gerçekleşirse, toplum sağlığı için büyük tehdit oluşturan NBŞ’ler dolaylı biçimde kota kapsamından çıkarılacak; Cargill vb. çok uluslu firmalara piyasada tamamen istedikleri gibi at koşturma imkânı sağlanacak.
  • Ülkemizde şeker pancarı tarımı ve pancar şekeri sanayiinin sonunu getirecek bu düzenleme, halk sağlığına da ciddi bir tehdit oluşturuyor. 
  • ÇÖZÜM
  • Avrupa ülkelerinin yüzde 1’lerde tuttuğu NBŞ kotasını yükseltmek, hatta tamamen serbest bırakmak ülkeye, millete ihanettir; bu düzenlemeden tamamen vazgeçilmeli.
  • Türkiye şekerini şeker pancarından üretmeli, sadece gıda dışı sektörlerin ihtiyacını karşılamak üzere NBŞ kotası yüzde 1-2 aralığına çekilmeli.
  • Çok uluslu şirketlerin karı uğruna, toplum sağlığının tehlikeye atılmasının önüne geçilmeli.

ZEYTİN

Türkiye, 837 bin hektarlık bir alanda 172 milyon civarındaki ağaç sayısı ve yıllık 1.700.000 ton dolayındaki zeytin üretimi ile dünyanın en önemli zeytin üreticisi ülkeleri arasında yer alıyor. Türkiye’de zeytin üretim Ege, Marmara, Akdeniz Güneydoğu Anadolu ve Karadeniz Bölgeleri olmak üzere çok geniş bir coğrafyaya yayılıyor. En çok bilinen İzmir, Balıkesir, Çanakkale, Bursa, Manisa gibi illerin yanı sıra, Aydın, Muğla, Adana, Antalya, Gaziantep, Hatay, Kilis, Mersin, Osmaniye, Kahramanmaraş ve Şanlıurfa gibi illerde de zeytin üretiliyor. Ülkemizde milyonlarca insanımız geçimini zeytin ve zeytinyağı üretiminden sağlıyor. Türkiye’de yıllık zeytin tüketimi 355, zeytinyağı tüketimi 150 ton civarında.

SORUNLAR

  • 2002 yılında 1.800.000 ton olan zeytin üretimi 2016’da 1.730.000 ton olarak gerçekleşti; üretim artmak bir yana geriliyor.
  • Yunanistan’da 24, İspanya ve İtalya’da 14, Tunus, Portekiz, Lübnan ve Suriye’de ise 8 litre olan kişi başına yıllık zeytinyağı tüketim miktarı ülkemizde sadece 2 litre civarında kalıyor.
  • Türkiye’nin 2016 itibariyle 191 milyon dolar düzeyinde bulunan zeytin ve zeytinyağı ihracatının 2023 yılında 3.8 milyar dolara çıkarılması hedeflenirken, zeytinlikler maden ve enerji yatırımlarına, inşaat devlerine kurban ediliyor.
  • ÇÖZÜM
  • Zeytincilikte piyasayı düzenleyici fiyat ve destek modelleri uygulanmalı; ayrıca havza bazlı destek modelinde geleneksel eğimli alanlarda kurulu zeytinlikler için ilave destek verilmeli.
  • Stratejik bir ürün olması nedeniyle zeytin ve zeytinyağına verilen prim  artırılmalı.
  • Zeytin alanlarında maden aramalarına izin verilmemeli.
  • Zeytinde hastalık ve zararlılarla mücadelede geniş spektrumlu ilaç kullanımı minimize edilmeli, organik kökenli ilaçlarla mücadele teşvik edilmeli, biyolojik ve biyoteknik mücadelede kullanılan preparatlar destekleme kapsamına alınmalı.
  • Yerli zeytin gen kaynaklarının korunmalı ve fidan ithalatı engellenmeli.
  • Zeytincilikte kullanılan girdilerden başta akaryakıt ve enerjinin ucuzlatılmalı, Ar-Ge çalışmalarının desteklenmeli.
  • Zeytinyağına diğer ülkeler dikkate alınarak ciddi teşvikler verilmeli.
  • Ülkemizde var yılı-yok yılı (periyodisite) etkisinin azaltılması için, zeytin çeşitlerinin ıslahı yapılmalı, sulama, ilaçlama ve gübreleme vb. bakım işlemleri modernize edilmeli.
  • AB ülkeleri ile eşit koşullarda rekabet için markalı ve ambalajlı zeytinyağı ihracatının artırılmasına yönelik teşvikler geliştirilmeli.
  • Türk zeytinyağı imajı oluşturulmasına yönelik tanıtım çalışmaları desteklenmeli.
  • Zeytinyağında iç tüketimin artırılmasına yönelik çalışmalar yapılmalı.

BUĞDAY

Türkiye’nin zengin bitki örtüsü içinde insanoğlu için doğrudan ekonomik değer taşıyan ve özel bir yere sahip bitkilerin başında buğday geliyor. Buğdayın anavatanı olan Anadolu için, kültürümüzün ayrılmaz bir parçası olan buğday bir bitkiden çok daha fazlasını ifade ediyor. Buğday, aynı zamanda tüm dünya nüfusunun gıda güvencesi açısından temel kaynaklardan biri ve dünya üzerinde yaşayan her birey için yaşamsal öneme sahip.

Üretimi, ülkemizin her bölgesinde yapılabildiği için buğday, tarla bitkileri içerisinde ekiliş alanı ve üretim miktarı bakımından ilk sırayı alıyor. Bu nedenle buğday 6 milyonluk kırsal nüfusu üretici olarak, 80 milyon nüfusu da tüketici olarak doğrudan ilgilendiriyor. Ancak Türkiye’de buğday ekiliş alanlarının 2002 yılında 9 milyon 300 bin hektar olan büyüklüğü, 2016’da 7 milyon 867 bin hektara düştü. Artan nüfusa karşılık yıllık buğday üretimi de yerinde sayarak 20 milyon ton civarında seyretti. Artan nüfusla birlikte buğday talebi de artan Türkiye’nin ekmek, bulgur, makarna, irmik, bisküvi, nişasta ve buğdaya dayalı diğer unlu mamuller tüketimi dikkate alındığında yıllık buğday tüketimi 18-18,5 milyon ton düzeyinde bulunuyor. Tarih boyu buğday üretimi bakımından kendine yeterli düzeyde olan ülkemiz, izlenen yanlış politikalar yüzünden giderek bu üründe bile dışa bağımlı hale geliyor. geçtiğimiz günlerde TMO, AB’den toplam 230 bin ton buğday alımı için uluslararası ihale açtı. Öte yandan geçtiğimiz iki yılda Rusya’dan 3,1 milyon ton buğday satın alan Türkiye, Rusya’yı “vergisiz” buğday ithalatı izni verdiği ülkeler listesinden çıkardı.

SORUNLAR

  • Son yıllarda hızla tarımdan kopan ve büyük şehirlere göç eden nüfus ve işlenen tarım alanlarının azalması, ülkemizin stratejik ürün buğdaydaki arz talep dengesini bozuyor.
  • Girdi maliyetlerinin aşırı yüksekliğine karşılık ürün fiyatlarının tatmin etmemesi, üreticiyi üretim faaliyetinden caydırıyor.
  • Ülkemizin çeşitli bölgelerinde soğuk zararı veya kuraklık nedeniyle buğday üretiminde ciddi sıkıntılar yaşanıyor.
  • Özellikle yurt dışından getirilerek çok kısa sürede tescil ettirilen buğday çeşitlerinin, yerel ekolojik koşullar dikkate alınmaksızın bütün bölgelere önerilmesi sonucu, tarlalarda önemli verim kayıpları ortaya çıkabiliyor ve üreticiler büyük maddi kayıplara uğrayabiliyor. 
  • ÇÖZÜM
  • Yerel buğday çeşitleri ve bunların yabani akrabaları koruma altına alınmalı. Bunun için kamu kurum ve kuruluşları, bilim dünyası, özel sektör, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşları arasında işbirliği yapılmalı.
  • Küresel iklim değişikliği tehlikesine karşı, buğday üretim sistemimizde değişiklikler yapılmalı; kurağa, soğuğa ve yüksek sıcaklıklara dayanıklı çeşitler geliştirilmeli ve bu çeşitler iklim değişikliğinden en çok etkilenmesi olası sorunlu bölgelerde üretilmeli.
  • GDO’lu ürünlerin yurda girişi ve dağıtımı kontrol altında tutulmalı, yerel buğday çeşitleri, geleneksel tarım ve organik tarım çalışmaları korunmalı ve desteklenmeli.
  • Toprak hazırlığında yeni uygulamalar benimsenmeli, ekimde yeni teknolojilere sahip makineler kullanılmalı ve dane kayıplarını azaltmak için daha etkin uygulamalar yapılmalı.
  • Tarımda verimliliği ve kaliteyi artıracak teknolojilerin geliştirilmesi, su kaynaklarının artırılması, üretimde kaliteli tohumluk kullanımı için bir devlet politikası şeklinde etkin çalışmalar başlatılmalı, iyi tarım uygulamalarına ağırlık verilmeli.
  • Üreticiye verilen devlet destekleri artırılmalı, üreticiliği teşvik edecek şekilde işlevsel hale getirilmeli, üretim girdilerinin maliyetlerini düşürücü önlemler alınmalı.
  • Çiftçilerin banka ve tarım kredi kooperatifi borçları faizsiz olarak ertelenmeli.

PAMUK

AKP döneminde pamuk ekim alanları %40 oranında azaldı. 2002’de 720.000 hektar iken 2016’da 416.000 hektara düştü. Üretilen lif pamuk ise yaklaşık %25 gerilemiştir. 2002’de 1 milyon ton lif pamuk üretimi 2016’da 750.000 tona düştü.

AKP’den Çiftçiye Saç Baş Yoldurtacak Proje!



SUDAN

Umut Oran

Basın Açıklaması

26.3.2017

 

AKP’DEN TÜRK ÇİFTÇİSİNE SAÇ BAŞ YOLDURACAK PROJE: 

“SUDAN’DA TARIMA TEŞVİK” 

14 yılda Türkiye’de 3,5 milyon hektar tarım arazisinin yok olmasına göz yuman AKP iktidarı, çiftçinin durumu iyileştirip aracıları ortadan kaldıracak önlemler almak yerine Sudan’da 8 milyon dönüm araziyi kiralayarak ucuz tarım ürünü ithal etmeyi planlaması zihni sinir projesidir! 

AKP’nin TİM’i de kendisine alet ederek geçmişte hazır giyim ve tekstil sektörünün Mısır’a taşınarak orada kuracağı OSB’de üretim yapmasını teşvik eden milli tavırını(!) da unutmamak gerekir. 

Hükümetin, sayıları 6 milyonu bulan Türk vatandaşlarının işsizliğini önlemek için, ülkemizde bulunan 4 milyon Suriyeliyi çalıştıracak işverenleri asgari ücret üzerinden vergiden muaf kılacak bir çılgın projeyi daha yaşama geçirerek “yerli ve milli tavrını” sürdürmesi bizleri şaşırtmayacaktır! 

·       Tahıl, sebze ve süs bitkilerinde işlenen tarım alanlarının 2002 yılında 23,9 milyon hektar olan büyüklüğü, 2016 sonunda 20,4 milyon hektara geriledi.

·       Söz konusu alanlar 14 yılda yüzde 14,5 oranında 3,5 milyon hektar (Yaklaşık 35 milyon dönüm) küçüldü.

·       Diğer meyve, içecek ve baharat bitkileri ile bağ ve zeytinlik gibi uzun ömürlü bitkilerin toplam alanı da dahil edildiğinde işlenen tarım alanları yüzde 10,6 oranında 2.8 milyon hektar küçülerek 26,6 milyon hektardan 23,8 milyon hektara geriledi.

·       Çayır ve meralar da dahil edildiğinde 2002 sonu itibariyle 41,2 milyon hektar olan toplam tarım alanı, yüzde 6,8 küçülmeyle 2016 sonunda 38,4 milyon hektara indi. 

Türkiye’nin tarım alanları (Bin Hektar)

2002

2016

Değ.

 (%)

Tahıllar ve bitkisel ürünler

22.975

19.624

-14,6

-Ekilen

17.935

15.574

-13,2

-Nadas

5.040

4.050

-19,6

Sebze bahçeleri

930

804

-13,5

Süs bitkileri

5

İŞLENEN TARIM ALANI

23.905

20.433

-14,5

Uzun ömürlü bitkiler

2.674

3.329

24,5

UZ.ÖM.B. DAHİL TOPLAM. İŞL. TARIM A.

26.579

23.762

-10,6

Çayır mera

14.617

14.617

0,0

TOPLAM TARIM ALANI

41.196

38.379

-6,8

 (*):Diğer meyveler, içecek ve baharat bitkileri alanı ile bağlar ve zeytinlikler,

 

Dikkat!

          Bin dönüm cinsinden

2002

2016

Değ.

 (%)

Tahıllar ve bitkisel ürünler

229.750

196.240

-14,6

-Ekilen

179.350

155.740

-13,2

-Nadas

50.400

40.500

-19,6

Sebze bahçeleri

9.300

8.040

-13,5

Süs bitkileri

0

50

İŞLENEN TARIM ALANI

239.050

204.330

-14,5

Uzun ömürlü bitkiler

26.740

33.290

24,5

UZ.ÖM.B. DAHİL TOPLAM. İŞL. TARIM A.

265.790

237.620

-10,6

Çayır mera

146.170

146.170

0,0

TOPLAM TARIM ALANI

411.960

383.790

-6,8

1 Hektar = 10 Dekar

1 Dekar  = 1 Dönüm 

TARIM ALANLARI NEDEN KÜÇÜLÜYOR? 

·       Tarım alanlarının kentleşmeye ve sanayi tesislerine dönüştürülmesi, tarım alanlarının azalmasındaki en büyük neden.

·       1. sınıf sulamaya uygun tarım arazileri imara açılarak sanayi ve yerleşim yeri yapıldı.

·       Şehir, ilçe ve beldelerde tarım arazileri imara açıldı, üzerine konutlar yapıldı.

·       Kentsel yapılaşma, kaliteli tarım arazileri üzerinde yoğunlaştı, tarım yapılan alanlar ise daha düşük nitelikli arazilere doğru kaydı. 

·       Sanayinin, çoğunlukla verimli araziler üzerinde kurulması ve çevresindeki şehirleşme, üstün vasıflı tarım arazilerinin niteliklerinin bozulmasına yol açtı.

·       Kentlerde sanayi, turizm gibi ekonomik faaliyetler arazi kullanım biçimini belirlediği için tarım dışı kullanım özellikle Çukurova, Gediz, Menderes, Tarsus ovaları, İzmir, Bursa, Antalya, Mersin, Kocaeli, Sakarya, Düzce, Trakya gibi verimli tarım arazilerinin bulunduğu yerlerde yoğunlaştı.

·       Şehir planları, ülke tarımının geleceği düşünülerek yapılmadı.

·       Arazilerin bir kısmı kabiliyetlerine uygun kullanılmıyor;

o   verimli bazı tarım arazileri tarım dışı amaçlarla kullanılırken,

o   orman ve mera olarak kullanılması gereken 6 milyon hektar dolayında arazide ise işlemeli tarım yapılıyor. 

TARIM VE GIDA DIŞ TİCARETİ 14 YILDA NEREDEN NEREYE GELDİ? 

·       TÜİK verilerine göre “Tarım, Hayvancılık ve Ormancılık Sektörü” ihracatının 2002’de 1 milyar 754 milyon dolar olan tutarı yüzde 208 artışla 2016’da 5 milyar 398 milyon dolara çıkarken, aynı ürünlerde ithalat yüzde 314 artışla 1 milyar 703 milyon dolardan 7 milyar 42 milyon dolara yükseldi.

·       Söz konusu ürünlerin toplam ihracat içinde 2002’de yüzde 4,9 olan payı 2016’da yüzde 3,3’e düştü. Bu ürünlerin dışalımının toplam ithalattaki payı ise yüzde 3,3’ten yüzde 3,5’e çıktı.  

·       Toplamda küçük bir paya sahip olan balıkçılık ürünlerinde yıllık ihracat 2002-2016 arasında yüzde 705; ithalat ise yüzde 4.569 (46 kat) artış gösterdi.

·       İmalat sanayiinin gıda ürünleri ve içecek ihracatında aynı dönemdeki artış yüzde 327 ile bu ürünlerin ithalatındaki yüzde 290’lık artışın üzerinde gerçekleşti. 

Tarım ve gıda ürünleri dış ticareti (Milyon $)

 

2002

2016

İHRACAT

Toplamda

Payı (%)

İTHALAT

Toplamda

payı (%)

İHRACAT

Toplamda

payı (%)

İTHALAT

Toplamda

payı (%)

Tarım, hayvancılık, ormancılık

1.754,3

4,9

1.702,6

3,3

5.397,5

3,8

7.041,8

3,5

Balıkçılık

51,4

0,1

1,2

0,0

414,0

0,3

56,0

0,0

İmalat (Gıda ürünleri ve içecek)

1.880,7

5,2

1.361,9

2,6

9.913,5

7,0

4.851,8

2,4

TOPLAM TARIM VE GIDA

3.686,4

10,2

3.065,8

5,9

15.725,0

11,0

11.949,6

6,0

TOPLAM

36.059,1

100,0

51.553,8

100,0

142.557,4

100,0

198.610,3

100,0

Kaynak: TÜİK 

2002-2016 tarım ve gıda ürünleri dış ticaretindeki artış (%)

 

İHRACAT

İTHALAT

Tarım, hayvancılık, ormancılık

207,7

313,6

Balıkçılık

705,2

4.568,8

Gıda ürünleri ve içecek (İmalat)

427,1

256,2

TOPLAM TARIM VE GIDA

326,6

289,8

TOPLAM

295,3

285,2

 

·       Tarım, hayvancılık ve ormancılık ürünlerinde ihracatın ithalatı karşılama oranı 2002-2016 döneminde yüzde 103’ten yüzde 76,6’ya geriledi.

·       İmalat sanayii sektörünün alt sektörü olan gıda ürünleri ve içeceklerde ise ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 138’den yüzde 204’e yükseldi. 

İhracat / ithalat (%)

2002

2016

Tarım, hayvancılık, ormancılık

103,0

76,6

Balıkçılık

4.290,2

739,9

Gıda ürünleri ve içecek (İmalat)

138,1

204,3

TOPLAM TARIM VE GIDA

120,2

131,6

TOPLAM

69,9

71,8

 TÜRK TARIMINA BİR DE SUDAN DARBESİ!… 

Yıllardır izlediği politikalarla Türk çiftçisini zor durumda bırakan AKP hükümeti, şimdi yabancı ülkelerde kiralattığı tarım arazilerinde üretilerek iç piyasaya sokulacak ürünlerle en büyük darbeyi indirmeye hazırlanıyor: 

·       Tahıl ülkesi olarak bilinen, dünyaya sebze ve meyve ihraç eden Türkiye, tarihinde ilk kez yabancı bir ülkeden toprak kiralayıp tarımsal ürün üretme kararı aldı.

·       Bu kapsamda 2014 yılında devlet ve özel sektör iş birliğiyle Afrika ülkesi Sudan‘da 792 bin hektar (7 milyon 920 bin dönüm) tarım arazisi 99 yıllığına kiralandı.

·       Sivas büyüklüğündeki devasa tarım arazisinde üretilerek yurda getirilecek ananasmangoavokadopepinojambukanola gibi tropikal meyve ve sebzelerle halkımız bu yabancı ürünleri tüketmeye özendirilecek, ülkemizin tarımda ithalata bağımlılığı artırılacak.

·       Aynı zamanda bu arazide buğdaydomates ve salatalık gibi Türkiye’de zaten yetişen ürünlerin de üretilip Türkiye’ye gönderilmesiyle, yurt içinde üretim yapan küçük çiftçiler ile küçük ve orta boy tarım işletmelerine darbe vurulacak.

·       Sudanlı çiftçilerin üreteceği bu ürünlerin Türkiye’ye gönderilmesiyle iç piyasanın ucuzlatılacağı iddia ediliyor.

·       Hükümet, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü’nün (TİGEM) Sudan’daki arazinin içinde 125 bin dekarlık bir alana “örnek çiftlik” kurarak yapacağı pamuk, soya, ayçiçeği, susam, buğday, mısır, şeker kamışı, bakla, yonca, domates, patlıcan, hıyar ve biber üretimi ile özel sektörü yönlendireceğini söylüyor.

·       Ülkemizin toprağını, çiftçisini bırakıp Sudan’da tarım yapıp Türkiye’ye ucuz ithalat yapmak gerçekten inanılmaz bir zeka (!)

·       Türkiye’de ekilecek toprak mı kalmadı?

·       Hükümet çiftçinin elinden tuttu, onları darboğaza sokmadı da çiftçi mi üretmedi?

·       Türkiye’de enflasyonun tek sebebiymiş gibi gösterilen sebze, meyvede bir pahalılık varsa, bu üreticiden mi kaynaklanıyor?

·       Hükümet tarım ürünlerinin pahalanmasına yol açan asıl faktörün aracılar olduğunu bilmez gibi, arz zincirinde iyileşme sağlamak yerine Türk çiftçisine darbe vuruyor.

·       Tarım ürünlerinde kullanılan girdiler ve vergilerin fiyata etkisini görmeyen hükümet, emeğinin karşılığını alamayan çiftçiyi cezalandırıyor.

·       Hükümet, bu projeyi hataya geçirirse bu, Türk çiftçisi için öldürücü darbe olur! 

KİRALANAN ARAZİ SİVAS BÜYÜKLÜĞÜNDE 

Türkiye’nin Sudan’da kiraladığı 7 milyon 920 bin dönümlük tarımsal arazi;

·       Türkiye’nin en büyük tarımsal alana sahip ili Konya’daki işlenen tarım alanlarının yarısına yakın;

·       Söz konusu arazi; yüzölçümü olarak Türkiye’nin ikinci, tarımsal alan olarak dördüncü ili olan Sivas’ın tarım alanları ile hemen hemen aynı büyüklükte.

·        2016 sonu itibariyle 237,6 milyon dönüm tarımsal alana sahip olan Türkiye’de en büyük tarım arazisi 19.1 milyon dönümle Konya’da bulunuyor. Bu ili 12.1 milyon dönümle Ankara, 11.5 milyon dönümle Şanlıurfa, yaklaşık 8 milyon dönümle Sivas izliyor.

·        Buna göre kiralanan arazi; Türkiye’nin 77 ilinin tarım alanlarından daha büyük bir alan oluşturuyor. 

TARIM ALANI EN BÜYÜK 10 İL

ALAN

(DÖNÜM)

(*)

KONYA 

19.600.279

ANKARA

12.056.242

ŞANLIURFA

11.543.201

SİVAS

7.977.432

YOZGAT

6.056.114

KAYSERİ

5.940.939

DİYARBAKIR

5.894.229

ESKİŞEHİR

5.717.208

ÇORUM

5.342.238

MANİSA

4.931.399

DİĞER İLLER

152.566.443

TÜRKİYE

237.625.724

(*): Çayır, mera hariç. 

HALKA İTHAL GDO’LU SOYA KATKILI EKMEĞİ YEDİRİYORLAR! 

Adana’da bir firma tarafından üretimi yapılan ekmeklerde; ekmeği olduğundan hacimli gösteren ve geç bayatlatan “ekmek katkı maddesi”nden GDO’lu soya çıktı. Üretimi yapan firma Adana’da 100 fırından 80’ine bu ürünü sattığını söylüyor. 

·       Mevzuata göre sadece yem amaçlı olarak ülkemize girebilen, insan gıdası olarak kullanımı yasak olan “GDO’lu soya”nın halkın yediği ekmekte kullanılması, tarım ve gıda ürünlerinde denetimlerin ne kadar önemli olduğunu bize gösteriyor.

·       GDO’lu soyaların yem amaçlı da olsa ülkemize girmesini doğru bulmuyoruz.

·       Tarım Bakanlığı’nın izniyle bütün unlara yüzde 10 katkı maddesi konulabiliyor. Ülkemizde GDO’suz herşeyi yetiştirebilecek imkanlara sahip olduğumuz halde, bu katkı maddelerinin ithalini anlamak mümkün değil!

·       Soyada yalancı östrojen bulunuyor, bu da neredeyse bütün hastalıkların sebebi, bunların başında ise meme kanseri ve kısırlık geliyor. 

·       2016’da en fazla ithalat 1.8 milyar dolarla saman ve kaba yemin de içinde yer aldığı fasılda gerçekleşirken, gıda sanayiinin kalıntı ve döküntülerinden hayvanlar için hazırlanmış kaba yemler faslı 1,3 milyar dolarla üçüncü, hububat ithalatı da 1.2 milyar dolarla dördüncü sırada yer alıyor. Bu veriler insan ve hayvan sağlığının denetimsiz ithal ürünlerle nasıl tehlikeye atıldığını gösteriyor. 

2016’da tarım ve gıda ürünlerinde en fazla ihalat yapılan fasıllar (Bin $)

Yağlı tohum ve meyvalar, muhtelif tane, tohum ve meyvalar, sanayiide ve tıpta kullanılan bitkiler, saman ve kaba yem

1.819.617

Hayvansal ve bitkisel katı ve sıvı yağlar, yemeklik katı yağlar, hayvansal ve bitkisel mumlar

1.753.047

Gıda sanayiinin kalıntı ve döküntüleri, hayvanlar için hazırlanmış kaba yemler

1.326.940

Hububat

1.150.612

Canlı hayvanlar

603.822

Yenilen çeşitli gıda müstahzarları (kahve hülasaları, çay hülasaları, mayalar, soslar, diyet mamaları, vb.)

584.916

Kakao ve kakao müstahzarları

551.468

Yenilen meyveler ve sert kabuklu meyveler

540.768

Yenilen sebzeler ve bazı kök ve yumrular

456.733

Şeker ve şeker mamulleri

257.161

Meşrubat, alkollü içkiler ve sirke

249.463

Kahve, çay, paraguay çayı ve baharat

215.998

Hububat, un, nişasta veya süt müstahzarları, pastacılık ürünleri

206.670

Balıklar, kabuklu hayvanlar, yumuşakçalar ve suda yaşayan diğer omurgasız hayvanlar

174.616

Değirmencilik ürünleri, malt, nişasta, inülin, buğday gluteni

126.395

Süt ürünleri, yumurtalar, tabii bal, diğer yenilebilir hayvansal menşeli ürünler

110.077

Canlı ağaçlar ve diğer bitkiler, yumrular, kökler ve benzerleri, kesme çiçekler ve süs yaprakları

87.253

Sebzeler, meyvalar, sert kabuklu meyvalar ve bitkilerin diğer kısımlarından elde edilen müstahzarlar

78.999

Diğer hayvansal menşeli ürünler (kıl, kemik, boynuz, fildişi, mercan, bağırsak, vb.)

46.823

Lak, sakız, reçine ve diğer bitkisel özsu ve hülasalar

42.599

Etler ve yenilen sakatat

42.001

Örülmeye elverişli bitkisel maddeler, tarifenin başka yerinde belirtilmeyen veya yer almayan bitkisel ürünler

10.910

Et, balık, kabuklu hayvanlar, yumuşakçalar veya diğer su omurgasızlarının müstahzarları

10.796

 

KONYA – HOLLANDA 

·        Hollanda’nın toplam tarım alanı 2 milyon hektar (20 milyon dönüm) ile yaklaşık Konya’nınki kadar ve Türkiye’nin 20’de biri düzeyinde.

·        Hollanda’nın 17 milyonluk nüfusunun yaklaşık yüzde 11’i (yaklaşık 1,9 milyon kişi) kırsal kesimde yaşıyor. Bu da Konya’nın toplam nüfusundan daha az. (Konya 2,2 milyon kişi)

·        Buna karşılık Hollanda 2016 yılında 94 milyar dolarla Türkiye’nin yaklaşık 6 katı tarım ve gıda ürünü ihracatı gerçekleştirdi. 

TARIMDA HOLLANDA BAŞARISININ SIRRI 

Kısacası Hollanda’nın tarımdaki başarısı tesadüf değil;

·        Doğru destekleme politikaları ile yön verilen üretim, pazarlama ve dağıtım ağı sistemi birlikte işliyor.

·        Bu sistemin en önemli ayaklarından biri eğitim ve Ar-Ge çalışmalarının temelinin atıldığı üniversiteler.

·        Hollanda’da üniversitelerin tarımda odaklandığı ana konuların başında, gıda üretimi, gıda tüketim artışı, yaşam alanı, gıda sağlığı ve geçim geliyor. Üniversitelerin gıda üretimi konusunda asıl odak noktası az girdi ile iki katı ürün alarak verimi artırmak. Buna “24’üncü Yüzyıl” tarımı deniyor.

·        Üniversitelerde araştırma amacıyla oluşturulan tarla ve seralar, tarımdaki yeni gelişmeler hakkında bilgi almak isteyen bütün üreticilere açık.

·        Üniversitelerdeki araştırmalar, üretici-devlet-özel sektör ortaklığı ile destekleniyor. Hollandalılar bu iş birliğine, “Başarıyı sağlayan altın üçgen” adını veriyor.

·        Başarının ana unsuru ‘Bir şey üzerine odaklanıp beraber çalışmak’ olarak tanımlanıyor. Bu da sektörü daha güçlü ve ekonomik açıdan daha mücadele edilebilir hale getiriyor.

·        Sınırlı ekim alanları yüzünden en az alandan en yüksek verimi sağlamak için Ar-Ge çalışmalarına yönelen Hollandalılar, seralarda enerji ve su verimliliği üzerine çalışıyor.

·        Doğa dostu üretim yapan seralar, çevre sertifikaları ve vergi avantajları ile destekleniyor.

·        Yeni açılan tüm seralar çevreye duyarlılığı gösteren “yeşil etiket” sertifikasına sahip.

·        Hollanda artık sadece tarımsal ürün değil bu alandaki tecrübe ve teknolojik birikimini de ihraç ediyor.  

Türkiye’nin sahip olduğu toprak ve doğal zenginlikleri aynen Hollanda yönetim mantığıyla işlesek ülkemizin yapabileceklerini bir düşünün!

Basın Açıklaması:

AKPDEN TÜRK ÇİFTÇİSİNE SAÇ BAŞ YOLDURACAK PROJE; sudan (002)

Çileyi Çeken Çiftçi, Sefayı Süren Aracı



CHP İstanbul Milletvekili Umut Oran, tüm tarım ürünlerinde üretici ve market fiyatları arasında 5 katı aşan fiyat farkları yaşandığını açıkladı. Oran, “Mart ayı fiyatlarına göre en büyük fark yüzde 516,4’le kuru incirde gerçekleşmiş; üreticide 5 lira 50 kuruş olan bu ürünün kilosu markette 33 lira 90 kuruşa satılmıştır.” dedi.

Umut Oran

Basın Açıklaması
18.4.2015

HÜKÜMET TARIM AMBARI TÜRKİYE’Yİ 12 YILDA KURUTTU, BİTİRDİ

· Tarımda 12 yıllık ihmal ve yanlış politikalar hem üretici, hem tüketiciyi perişan etmiştir.
· Tarım ürünlerinde üretici ve market fiyatları arasında 5 katı aşan fiyat farkları yaşanıyor.
· Üretici alın terinin karşılığını alamazken, aracılar haksız ve fahiş kârlar elde edip üretici ve tüketicinin sırtından saltanat sürmektedir.
· 12 yılda 11 milyon kişi artan nüfusa karşılık, tarım alanları 2.6 milyon hektar, tarım istihdamı 2 milyon kişi azalmıştır. Tarım ihracatçısı Türkiye, AKP ile tarım ithalatçısı haline gelmiştir.
· 2002 yılında yaklaşık 3 kilo buğdayla bir litre mazot alabilen çiftçi, artık bunun için 5 litre buğday satmak zorundadır.
· CHP iktidarında tarım politikalarını kökten değiştireceğiz; tarım kesimi ekonomik ve sosyal yapıda hak ettiği konuma gelecek; çiftçinin yüzü gülecek…

Türkiye’nin ekonomik ve sosyal yapısının temel direklerinden birini oluşturan tarım sektörü, AKP iktidarlarının mağdur ettiği kesimlerin başında gelmektedir. Tarımda yılların ihmali ve izlenen yanlış politikalar sorunları katlayarak büyütmüştür. 12 yılın sonunda gelinen noktada sadece üretici değil, tüketici de mağdurdur.

Çiftçimiz alın teri döktüğü, binbir güçlükle ürettiği ürünlerden karnını doyuracak geliri sağlayamazken; aracılar haksız ve fahiş kârlar elde edip; tüketicinin kesesinden, üreticinin sırtından saltanat sürmektedir. Cefayı çeken çiftçi, sefayı süren aracı, fırsatçı ve vurgunculardır. Üreticinin 2 liraya zor satabildiği patatesin fiyatı markette 5 TL’ye ulaşmıştır. Dar gelirli yurttaş; zengin-yoksul tüm mutfakların olmazsa olmazı patatesi alamaz, adeta patates tezgâhının yanından dahi geçemez olmuştur. “Patates Timi” kurduğunu açıklayan Tarım Bakanlığı, olayı stokçu birkaç fırsatçının komplosu şeklinde kriminal bir vaka gibi gösterme gayretindedir. Oysa bu spesifik bir durum değildir. Sorun, AKP’nin yanlış tarım politikalarının bir sonucudur; polisiye yöntemlerle çözülemeyecek çapta ve yapısal niteliktedir. Çiftçilerimizin çatı kuruluşu TZOB’un belirlemelerine göre tüm tarım ürünlerinde üretici ve market fiyatları arasında 5 katı aşan fiyat farkları yaşanmaktadır. Mart ayı fiyatlarına göre en büyük fark yüzde 516,4’le kuru incirde gerçekleşmiş; üreticide 5 lira 50 kuruş olan bu ürünün kilosu markette 33 lira 90 kuruşa satılmıştır. Üretici ve market fiyatları arasındaki fark maydanozda yüzde 411,8, kuru kayısıda yüzde 249,5, kuru üzümde yüzde 241,7, limonda yüzde 240,7, salatalıkta yüzde 206,7, nohutta yüzde 206,2, elmada yüzde 204,8, kuru fasulyede yüzde 200, marulda yüzde 193, karnabaharda yüzde 182,7, lahanada yüzde 176,1, sütte yüzde 173.9, pirinçte yüzde 138,3, zeytinyağında yüzde 82,8 olmuştur.

NÜFUS ARTTI, TARIM ALANLARI KÜÇÜLDÜ…

2002-2014 döneminde Türkiye’nin toplam nüfusu yaklaşık 11 milyon kişi ve bu kapsamda istihdamdaki nüfus 4.6 milyon kişi artarken, tarımda çalışan sayısı 2 milyon kişi azalarak 7.5 milyondan 5.5 milyona gerilemiştir. Tarımdan karnını doyuramayan çiftçinin faaliyetine son vermesi sonucu 12 yılda Türkiye’deki toplam tarım alanları yüzde 10 küçülerek 26.6 milyon hektardan 23.9 milyon hektara gerilemiştir. Yani AKP’nin iş başında olduğu 12 yılda 2.6 milyon hektarlık tarım alanı terk edilmiştir. Bu kapsamda buğday, arpa gibi tahıllar ile diğer bitkisel ürünlerde ekili alanlar yüzde 12 küçülerek 17.9 milyon hektardan 15.8 milyon hektara; nadasa bırakılan alanlarla birlikte toplam tarım alanı yüzde 13,4 küçülerek 23 milyon hektardan 19.9 milyon hektara düşmüştür. Aynı dönemde tarım alanları meyve, baharat, süs bitkilerinde yüzde 21 artarken, sebzede yüzde 13,6 küçülmüştür.

20 İLDE TARIMDA BÜYÜK ÇÖZÜLME…

Tarım alanlarındaki daralma 20 ilde rekor boyutlara ulaşmıştır. 2002-2014 döneminde söz konusu alanlar Ardahan’da yüzde 55, Hakkâri’de yüzde 43,3, Kars’ta yüzde 38,4 oranında küçülmüştür. Bu dönemde Şırnak, Zonguldak, Konya, Kastamonu, Karabük, Yozgat, Bilecik, Diyarbakır, Gümüşhane illerinde tarım alanlarının yaklaşık dörtte biri; Malatya, Erzurum, Erzincan, Osmaniye, Kahramanmaraş, Afyon, Adıyaman ve Kırşehir’de de yaklaşık beşte biri kaybedilmiştir. 2002 yılında ülkedeki alanların üçte birine sahip bu 20 ilde, son 12 yılda tarım alanlarında yaşanan küçülme 2 milyon hektarı geçmiştir.

ÜRETİMDE KAN KAYBI…

Türkiye nüfusuna 11 milyonla yaklaşık bir Belçika nüfusunun eklendiği son 12 yılda ekilen alanlardaki azalmaya bağlı olarak tarım ürünlerinde ciddi üretim düşüşleri yaşanmıştır. 2002’de 19.5 milyon ton olan buğday üretimi 2014’te 19 milyon tona, arpa üretimi 8.3 milyon tondan 6.3 milyon tona gerilemiştir. Bu dönemde kütlü ve lifli pamukta toplam yıllık üretim 3.5 milyon tondan 3.2 milyon tona; tütünde 153 bin tondan 70 bin tona; fasulye, nohut, mercimek gibi kuru baklagillerde 1.5 milyon tondan 1 milyon ton civarına, patateste 5.2 milyon tondan 4.1 milyon tona düşmüş, şeker pancarı üretimi 16.5 milyon tonla yerinde saymıştır. Birçok meyve, sebze ve diğer bitkisel ürünlerde de durum benzerdir.

GİRDİ FİYATLARI FÜZE GİBİ…

Son 12 yılda tarımda kullanılan mazot, gübre, ilaç gibi temel girdilerin fiyat artışları, tarım ürünlerindekini açık ara sollamış; çiftçinin ürününün temel girdiler karşısındaki alım gücü önemli oranda düşmüştür. 2002’de kilosu 41 kuruş olan buğday yüzde 90 artışla 78 kuruşa çıkarken, çiftçinin temel girdisi mazotun litre fiyatı yüzde 194 artışla 1.30 liradan 3.8 liraya; DAP gübresinin tonu da 373 liradan 1.650 liraya yükselmiştir. 2002 yılında yaklaşık 3 kilo buğdayla bir litre mazot alabilen çiftçi, artık bunun için 5 litre buğday satmak zorundadır. 2002 yılında 910 kilo buğday bir ton DAP gübresi ederken, şimdi bir ton gübre alabilmek için 2 tondan fazla buğday satmak gerekiyor.

TÜRKİYE TARIM İHRACATÇISIYDI, TARIM İTHALATÇISI OLDU…

2002’de 1.8 milyar dolar olan tarım ihracatı 2.4 katlık artışla 2014’te 6 milyar dolara çıkarken, ithalat 1.7 milyar dolardan 8.6 milyar dolara çıkarak yaklaşık 5’e katlanmıştır. 2002’ye kadar tarımda dış ticaret fazlası veren Türkiye, izleyen yıldan itibaren açık vermeye başlamıştır. Tarım dış ticaretinde makas giderek açılmış; 2002’de yüzde 103 olan ihracatın ithalata oranı, 2014’te yüzde 70’e kadar düşmüştür. Karkas et, kurbanlık canlı hayvan ve saman ithalatıyla ilk kez AKP döneminde tanışan Türkiye, son 12 yılda tarımda toplam 15.3 milyar dolar dış ticaret açığı vermiştir.

TARIMIN MİLLİ GELİRDEKİ PAYI HIZLA GERİLEDİ…

Türkiye ekonomisinin yüzde 2.9 büyüdüğü 2014 yılında sanayi yüzde 3.5, hizmetler sektörü yüzde 4 büyürken, tarımda yüzde 1.9 oranında küçülme yaşanmıştır. GSYH’de ortalama büyümenin yüzde 4.7 olduğu 2003-2014 döneminde sektörel bazda büyüme sanayi ve hizmetlerde yüzde 5.4 olurken, tarımda yüzde 1.9’da kalmıştır. Tarım kesiminin 2002’de yüzde 12 dolayında bulunan GSYH’deki payı, yıllar itibariyle sürekli gerileyerek 2014’te yüzde 8.8’e düşmüştür. 2002 yılında sabit fiyatlarla 72.5 milyar lira olan GSYH, 2014’te 126 milyara çıkarken, tarım sektörünün hasılası düşük büyümeyle 8.7 milyardan 11 milyara yükselebilmiştir.

ÇİFTÇİNİN BANKAYA BORCU 11 KAT BÜYÜDÜ

AKP döneminde tarım sektörünün borçları da katlanarak büyümüştür. Tarımın bankacılık sektörüne olan nakdi kredi borçlarının 2002 sonunda 4.1 milyar lira olan bakiyesi 12 yılda yaklaşık 11 kat büyüyerek Şubat 2015 itibariyle 47.3 milyara ulaşmıştır. Tarımın batık kredi borcu da bu dönemde 6 katlık büyümeyle 174 milyon liradan 1.4 milyar liraya yükselmiştir. Ürettiği ürünle girdi maliyetlerini dahi karşılayamaz hale gelen çiftçi, bankalara kredi borcunun yanı sıra BAĞ-KUR prim borçlarını da ödeyememektedir. 1 milyon 305 bini 12 aydan fazla süreyle olmak üzere birikmiş BAĞ-KUR primlerini ödeyemeyen toplam 2 milyon 236 bin sigortalının önemli bir bölümü çiftçilerimizdir.

ÜLKELERİN TARIMI İHMAL LÜKSÜ YOKTUR

Çiftçinin emeği kutsaldır, tarımsal üretimin her aşamasında alın teri vardır. İnsanlığın geleceği için en temel ihtiyaç olan gıda maddelerini üreten çiftçiler dünyanın en zor ve değerli işini yapmaktadır. 7 milyarı aşan dünya nüfusu için stratejik önemi daha da artan tarımı ihmal lüksü yoktur. 12 yıllık AKP iktidarı döneminde ise Türkiye tarımında; sulama, makineleşme, gübre kullanımı, tohum ıslahı, zirai mücadele, çiftçi eğitimi, girdi maliyetleri, dış pazarlarda rekabet gibi konulardaki sorunlar katlanarak büyümüştür. Her türlü zorluğa rağmen halkın sofrasına gıda sunabilmek için çabalayan çiftçilerimiz, ciddi sıkıntılar içindedir.

ÇİFTÇİ, 7 HAZİRAN’DA AKP’DEN HESAP SORACAK…

Çiftçi, işçi, memur, emekli ve tüm sosyal kesimleri mağdur eden AKP iktidarından kurtulmada 7 Haziran seçimleri kritik önemdedir. Oy kullanacak seçmenin büyük bir bölümünü çiftçilerimiz ya da kırsal kesimle bir şekilde bağı olan yurttaşlarımız oluşturmaktadır. Aynı zamanda tüm seçmenlerimiz, tüketiciler olarak yanlış tarım politikalarının mağdurlarıdır. Çiftçilerimiz; yılların ihmali ve yanlış politikaların hesabını sandıkta soracak, AKP’ye gereken dersi verecektir.

TARIM POLİTİKALARINI KÖKTEN DEĞİŞTİRECEĞİZ…

CHP iktidarında izleyeceğimiz “insan ve toplum odaklı” ekonomi politikaları ile tarımın sorunlarını çözeceğiz. Halkın besin güvenliğini sağlamak amacıyla tarımın ekonomik ve sosyal yapıdaki yerini güçlendireceğiz. Üretici aleyhine olan fiyat-girdi dengesini düzeltmek öncelikli görevimiz olacak. Tarımsal ürünlerin katma değerini yükseltecek, dış pazarlarda rekabet gücünü artıracak teşvikler uygulayacağız. AKP döneminde daha çok politik çıkar kaygısıyla uygulanan ve gerçek amacından saptırılıp sektör dışı kesimlere kaynak aktarma mekanizmasına dönüşen destekleme politikaları yerine, sektörün büyümesi ve verimliliğini teşvik edecek destekler getireceğiz. Üretimi özendirirken tüketiciyi de koruyan seçici ve akılcı politikalar geliştireceğiz. CHP iktidarında tarım kesimi, ekonomik ve sosyal yapıda hak ettiği konuma gelecek; çiftçinin yüzü gülecektir.

Ek: (Tablolar)

Tarım alanları (Bin hektar)

2002 2014 Değ. (%)
Tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerin ekilen alanı 17.935,4 15.788,6 -12,0
Nadas alanı 5.040,0 4.107,6 -18,5
Sebze bahçeleri alanı 930,2 804,1 -13,6
Meyveler, içecek ve baharat + süs bitkilerinin alanı (*) 2.673,5 3.242,7 21,3
TOPLAM ALAN 26.579,2 23.943,1 -9,9

(*): Süs bitkileri alanları 2011’den itibaren istatistiklere dahil edildi.

 

Tarım alanları en çok azalan 20 il ( Bin Hektar)

  2002 2014 Değ. (%)
Ardahan 73,2 33,0 -55,0
Hakkâri 59,6 33,8 -43,3
Kars 339,4 209,2 -38,4
Şırnak 140,5 100,2 -28,7
Zonguldak 75,7 54,9 -27,4
Konya 2.619,6 1.910,6 -27,1
Kastamonu 213,9 156,4 -26,9
Karabük 63,4 47,8 -24,6
Yozgat 828,8 630,0 -24,0
Bilecik 107,1 81,8 -23,7
Diyarbakır 803,8 614,7 -23,5
Gümüşhane 87,5 67,2 -23,2
Malatya 366,5 285,1 -22,2
Erzurum 462,1 360,1 -22,1
Erzincan 163,9 128,6 -21,5
Osmaniye 152,2 119,7 -21,3
Kahramanmaraş 463,2 366,6 -20,8
Afyon 581,7 463,9 -20,3
Adıyaman 297,3 239,6 -19,4
Kırşehir 442,3 365,0 -17,5
20 İL 8.341,8 6.268,3 -24,9
Diğer iller 18.237,4 17.674,7 -3,1
TÜRKİYE 26.579,2 23.943,1 -10,4

Tarım sektörü dış ticareti (Milyon $)

İhracat İthalat Denge İhr./ith.(%)
2002 1.754,3 1.702,6 51,6 103,0
2003 2.120,7 2.535,4 -414,7 83,6
2004 2.541,8 2.757,4 -215,6 92,2
2005 3.328,8 2.801,4 527,4 118,8
2006 3.480,5 2.902,4 578,2 119,9
2007 3.725,2 4.640,6 -915,4 80,3
2008 3.936,7 6.391,9 -2.455,2 61,6
2009 4.347,5 4.593,8 -246,4 94,6
2010 4.934,7 6.456,7 -1.522,0 76,4
2011 5.166,6 8.895,2 -3.728,6 58,1
2012 5.188,9 7.446,6 -2.257,8 69,7
2013 5.653,8 7.718,0 -2.064,2 73,3
2014 6.030,8 8.588,5 -2.557,7 70,2

Basın Açıklaması:

İndir (PDF, Bilinmeyen)

 

Tarımda 4 milyon çiftçiye İş ve Aş kim bulacak?



Türkiye’de, tarım sektöründeki istihdam sürekli azalıyor. 2000 yılı ikinci yarısında 8 milyon 307 bin kişi tarımda çalışırken, 2008 sonunda bu rakam 6 milyon 753 bine geriledi. Bir başka ifadeyle tarımda çalışanların sayısı 1 milyon 554 bin kişi azaldı. 2009 yılının başında, her 100 kişiden yaklaşık 25’si tarım sektöründe çalışıyordu. 2000 yılının aynı döneminde bu oran yüzde 37 idi. 2009’da ise ekonomik krizin etkisiyle kentlerde işinden olan niteliksiz nüfus köylere geri döndü. Böylece olağan dışı bir gelişme olarak tarım nüfusu biraz artarak 2009 yılı sonunda 7 milyon 353 bine yükseldi. Ancak bu olağandışı durum bütün gelişmiş ülkelerde yaşanan, tarımda istihdam edilen nüfusun daha iyi bir hayat arzusuyla şehirlere göç ederek hizmet ve sanayi istihdamına dahil olması dinamiğini değiştirmeyecektir. Böylece Devlet Planlama Teşkilatı’nın (DPT) öngördüğü şekilde 2023 yılında tarım sektörünün istihdam içindeki payı yüzde 10’a düşecektir. Bu da önümüzdeki 13-14 yılda 4 milyon 200 bin tarım çalışanının işsiz kalması anlamına geliyor. Diğer bir deyişle her yıl 300 – 400 bin büyük ölçüde eğitimsiz tarım çalışanına iş bulmak zorundayız. Bu dinamik önümüzdeki 10 yıl boyunca ülkemizde işsizlik sorunun en ciddi boyutlarından biri olacak.
AVRUPA’DA ORTALAMA TARIM NÜFUSU %7…
Türkiye’nin yaşayacağı dönüşümü görmek için AB ülkelerine bakmak lazım. Avrupa’daki ülkelerin AB’ye girdikten sonra tarımda çalışan nüfusunun toplam çalışanlara oranının %10’un altına indiğini görüyoruz. Ortalama rakam %7-8 seviyesindedir. Tarımda işsiz kalanların çok büyük ölçüde hizmet sektöründe iş buldukları görülüyor. Bu değişimi Tablo 1’de veriyorum.
TABLO 1
Tarım Sektörü             Hizmet Sektörü

1978  2001                    1978  2001

(%)        (%)                 (%)       (%)

Fransa             9.2      3.7                      54.1  72.2
Almanya          5.8       2.6                      49.9  64.8
İtalya              15.5      5.3                       46.4  62.6
İspanya          20.4      6.4                      43.0   61.9
Hollanda           5.4       2.9                       61.6  75.9
İsveç                  6.1        2.3                      60.9  74.0
İngiltere            2.8        1.4                       58.2  73.7

GELİŞMİŞ ÜLKELERDEN ALINACAK DERSLER

Şimdi Avrupa’nın bu dönüşümü nasıl yönettiğine bakalım. Genel olarak bakıldığında birçok ülkenin aşağıdaki uygulamalara başvurdukları görülüyor:
• Yaygın tarımdan yoğun tarıma geçilerek katma değerin artırılması,
• Var olan tarımsal alanların ve çiftliklerin verimli şekilde kullanılması
• Özellikle katma değeri yüksek olan meyve ve sebze üretimine ağırlık verme ve daha çok Akdeniz tipi üretime yönelme
• Turizm gibi alternatif faaliyetler geliştirme
• Ürün çeşitlendirme yollarına gitme. Bu yapılırken özellikle 2 tip programa ağırlık verilmiştir: Çevreci tarımsal üretime yönelme ve şehir dışı yerleşimin korunması.
Yine yeni “iş yaratma” yönünde gelişmiş ülkelerin attıkları adımlar ve bu kapsamda bizim yapabileceklerimizden bazıları şunlardır:
o Doğal alanların korunması, özellikle doğası çok özel olan alanların korunması. Ormanların sürekli olarak yönetilmesi ve korunma altına alınması. Bu hem insanların yararlanmaları ve ayrıca bio-dengenin korunması için gerekli. Başta Karadeniz olmak üzere ülke genelinde bu yönde proje uygulanabilir.
o Bitki ve yeşilliklerin gıda-dışı amaçlarla da kullanılması örneğin enerji üretimi ve endüstride kullanımı gibi. Bu doğrultuda bazı endüstrilerin ülkemizde gelişimine katkıda bulunmak gerekiyor.
o Organik tarımın yaygınlaştırılması. GAP Bölgesi’nde bu alanda büyük potansiyel mevcut.
o Yeşil turizmin yaygınlaştırılması. Büyük şehirlerin 2-3 saatlik mesafesindeki tarım bölgelerinde bu turizm alanında potansiyel bulunuyor.
o ABD’nin Kaliforniya Eyaleti örneğinde görüldüğü üzere tarım ile gıda sektörü arasında en ileri düzeyde entegrasyonun sağlanması ve bu doğrultuda büyük tarım işletmelerin oluşturulması gerekiyor. Uzmanlar 50 yıl önce ABD`nin Kaliforniya eyaletinin de Güneydoğu`nun yaşadığı sorunları bire bir yaşadığını; bugün Kaliforniya`da bugün her birinin yıllık cirosu 1 milyar doları aşan en az 20 tarım ürünü bulunduğunu belirtiyor. GAP`ta sulanabilir alanlar, Kaliforniya`nın yarısından biraz fazla.
o İspanya başta olmak üzere çağdaş bir kooperatifçiliğin geliştirilmesi. Bugün İspanya’da kooperatiflerin bankaları dahi bulunmakta, gerekli yatırımı bu kooperatifler eliyle yapmaktadırlar. Küçük tarım işletmelerin bulunduğu ülkemizde kooperatiflerin geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır.

YÜKSELEN ALAN ORGANİK TARIM
Organik tarım gelişmiş ülkelerde tarımın en hızlı gelişen kategorilerdir. Örneğin, Fransa’da bu konuya özel olarak çalışan kooperatifler bölgesel olarak organik tahılın toplanmasıyla ilgili organize oluyorlar. Bunun yanında büyük gıda tedarikçilerinin ürün gamlarına organikleri de eklemeleriyle çiftçiler faaliyetlerini yeniden yapılandırmak zorunda kaldılar. Avusturya’da, organik ürün üreticileri artık doğrudan büyük gıda tedarikçileriyle kontrat imzalıyorlar. Bu tedarikçilerle olan bağlarını sağlamak için bir firma ile çalışıyorlar.
İngiltere’de de benzer bir şekilde çevre ile ilişkilendirilmiş tarımsal uygulamalar tarım alanında farklı bir istihdam türü yarattığı gibi, aynı zamanda şirketlerde belli bazı iş alanlarının oluşmasına neden oldu. Çitlendirme, teraslandırma, taş duvarların tamiri gibi işler emek yoğun bir iş alanının oluşmasına ve dolayısıyla ek istihdama neden olmuştur.

DAHA ESNEK BİR İŞGÜCÜ PİYASASI OLUŞTURMALIYIZ…
Amerika da tarımsal dönüşüm sürecinde açığa çıkan işgücüne büyük ölçüde hizmet sektöründe iş bulmuştur. Bu doğrultuda daha esnek bir işgücü oluşturmuştur. 2005 yılında yapılan bir araştırmaya göre Amerika ile Avrupa arasındaki fark aslında hizmet sektöründe çalışan kesimin ücretlendirilmesi, niteliği, çalışma şartlarının düzenlenmesi gibi alt başlıklarda olmaktadır. Örneğin Amerika’da esnek işgücüne uygun bir altyapı sağlayarak, yarı zamanlı çalışmaya uygun (düşük olmayan) ve rekabetçi ücretler sağlanmakta; iş gücünün okur-yazar olması gibi, çocuk bakımı gibi hizmetlerin ayrıca sağlanması ile de kadının gittikçe artan bir şekilde iş yaşamına atılması hizmet sektörüne olan ihtiyacın artmasına yol açarak pazarı gittikçe büyütmektedir.
Bununla ilgili olarak geleneksel aile düzeni ve sosyal normların geçerli olduğu Güney Avrupa ülkelerinde yani İspanya ve Güney İtalya’da hizmet sektörü bu kadar büyüyememiştir. Ev hizmetleri, dışarıdan yemek siparişi hizmetleri gibi hizmetler hep gelenekçi olmayan, kadının da erkeğin de iş yaşamında eşit olarak var olduğu toplumsal yapılarda büyümektedir.
Sonuç olarak İrlanda, Hollanda, Danimarka, İsveç ve İspanya gibi ülkeler işsizliği önlemek için istihdam pazarında büyük değişiklikler yapmış; işsizlikle ilgili yan hakları cömertçe arttırmıştır. Örneğin Almanya, bu alanlarda son derece avantajlı bir sosyal model yaratmış olmasına rağmen işsizlik oranını Avusturya ya da Hollanda düzeyine çekememiştir.
BALIKÇILIKTAN ORMANCILIĞA KADAR MESLEKİ EĞİTİMLER…
Gelişmiş ülkelerde tarım alanında da çok özelleşmiş mesleki eğitimler bulunuyor. Örneğin, Fransa’da, tarımı ve tarımla ilgili yeni iş alanlarını daha da fazla istihdama yöneltmek için çeşitli mesleki eğitimler yer almaktadır. Bu mesleki eğitimler arasında:
• Ağaç yetiştiriciliği
• Bahçıvanlık
• Fidancılık
• Şarapçılık
• Peyzaj
• Ormancılık
• Büyük baş hayvancılık
• Küçük baş hayvancılık
• Balıkçılık
• Bayındırlık hizmetleri
• Tarım hizmetleri
vb. yer almaktadır.
Maalesef dünyada bunun gibi çok farklı çözüm yöntemleri olmasına rağmen, ülkemizde tarımda yaşanacak çözülme ve bunun işsizlik boyutuna dair konular gündeme gelmemektedir. 4 milyonun üzerinde eğitimsiz işgücünün nerede istihdam edileceği belirsizdir. Bu noktada gerçekçi bir kalkınma modeli belirlenerek, şimdiden söz konusu işgücünün gerekli yetkinlikleri kazanması için eğitim açısından gerekli adımların atılması gerekmektedir.

AB’YE TARIMDA UYUM   2050’DE Mİ?
• Türkiye’nin tarımsal kalkınma noktasında en ciddi itici unsur AB uyum süreci. Avrupa Birliği Tarım Bakanları’nın Eylül 2009’da İsveç’te gerçekleştirdikleri toplatnıda Türkiye adına da önemli mesajlar çıktı. Tarım Bakanlığı yetkililerinin Avrupa Birliği ortak tarım politikasına uyum sürecinde ülkemizde başlıca şu değişimlerin yaşanmasını bekliyorlar:
• Devletin tarıma yönelik destekleri ve müdahale alımları azalacak.
• Tarımsal işletmeler, Avrupa Birliği standartlarında üretim ve kaliteyi yakalayacak biçimde yapılandırılması şart.
• Üretimde verimlilik esas olacak. Verimsiz işletmelerin desteklenmesine ilişkin politikalar kısıtlanacak.
• Pazarlama ve rekabet açısından üreticilerin örgütlenmesi gerekir.
Tarımın kayıt altına geçişi artacak.
Ancak bu uyum sürecine yönelik şu ana kadar atılan hiçbir ciddi adım yok. Kırsal kalkınma programlarının sağlıklı yürümesi için olmazsa olmaz konumdaki bölgesel kalkınma ajanslarının oluşumu dahi son derece yavaş ilerliyor. Eğer hükümet AB tarım politikalarına uyum konusunda mevcut tempo ile ilerlerse Türkiye’nin uyumu herhalde 2050’den önce gerçekleşmez.

Saygılarımla,
Umut Oran,
CHP Üyesi, İş İnsanı