Yazılar

Büyük elektrik kesintisinin yol açtığı zararı devlet karşılasın



700 milyon dolar zarar var

Umut Oran: Devletin yapacağı ödeme, sorumluluğu bulunması halinde bu zarara yol açan elektrik şirketine rücu edilsin.

CHP İstanbul Milletvekili Umut Oran, 31 Mart’ta yaşanan ve tüm Türkiyeyi karanlığa gömerek kaosa yol açan büyük elektrik kesintisi nedeniyle binlerce sanayici, üretici, esnaf, KOBİ ve vatandaşın toplam 700 milyon dolar civarında zarara uğradığını belirterek bu zararın devlet tarafından karşılanması için yasa teklifi hazırladı. Söz konusu elektrik kesintisine ve dolayısıyla bu zarara yol açan elektrik üretim, dağıtım, iletim şirketinin sorumluluğunun saptanması halinde ise devletin sanayici/ üreticilere yapacağı bu ödemeyi söz konusu şirketlere rücu etmesini öneren CHP’li Umut Oran’ın yasa teklifi şöyle:

 

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Büyük Elektrik Kesintilerinin Yol Açtığı Maddi Zararların Karşılanması Hakkında Yasa Teklifim gerekçesi ile birlikte ektedir. Gereğini arz ederim. 02 Nisan 2015

Umut OranCHP İstanbul Milletvekili(1)

GENEL GEREKÇE

31 Mart 2015 tarihinde saat 10.36’da başlayan ve saniyeler içinde 79 ilimizde yaşanan büyük elektrik kesintisi ile tüm ülke tam anlamıyla karanlığa gömülürken, sadece ithal elektrik kullanan Hakkâri ve Van’da elektrikler kesilmedi. Bölgelere göre 5,5 – 9 saat arasında süren elektrik kesintisinin gerekçesi halen hükümet tarafından açıklanamamış, gerekçesi bulunamamıştır. İlk tahminler elektrik dağıtım merkezleri arasında haberleşme ve otomasyonu sağlayan SCADA – Uzaktan Veri Toplama ve Kontrol (Supervisory Control and Data Acquisition) sisteminin devreye girmediği, bu nedenle arızanın lokal olarak sabitlenip sisteme yayılmasının önlenemediği yönündedir.

Bu büyük elektrik kesintisi, ameliyatların yapılamaması, aşıların bozulması, metro, YHT gibi ulaşım araçlarının çalışmaması, trafik sinyalizasyon sisteminin çökmesi, büyük alışveriş merkezlerinin günlük 50 bin TL’ye varan akaryakıt harcayarak jeneratörle ayakta kalması, vardiya modeliyle 24 saat üretim yapan fabrikaları kapatıp işçileri evine göndermesi, milyon dolarlık makinelerin bozulması, KOBİ’lerin, küçük esnafın üretim-satış yapamaması, vatandaşın ATM’den para çekememesi, baz istasyonlarının jeneratörlerinin yakıtının bitmesi nedeniyle mobil iletişim altyapısının çökmesi gibi tahmin edilemez zararlara yol açarak adeta ülkede deprem, savaş benzeri bir kaos etkisi yaratmıştır.

Büyük elektrik kesintisinin yol açtığı maddi zararlara dair reel sektörden, sivil toplum ve meslek kuruluşlarından çeşitli tahmin açıklamaları yapılmıştır. Bu kapsamda Ankara Sanayi Odası (ASO) Başkanı Nurettin Özdebir, TÜİK’in 2014 yılına ilişkin Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) sonuçlarını açıkladığını belirterek, “Türkiye’nin bir yıllık milli gelir üretimi 800 milyar dolar. Bunu 365 güne bölelim (ki tatil günlerini çıkarmamız gerekir ama çıkarmayalım), günlük üretimi 2,2 milyar dolar oluyor. Böylece elektrik kesintisi nedeniyle 1 saatte -Türkiye’nin yaşadığı üretim kaybı yaklaşık 100 milyon dolar oluyor” açıklamasını yaptı. BU HESABA GÖRE 31 MART 2015 TARİHİNDE 80 İLDE YAŞANAN BÜYÜK ELEKTRİK KESİNTİSİNİN YOL AÇTIĞI MADDİ ZARAR 750 MİLYON DOLARI BULMAKTADIR.

Organize Sanayi Bölgeleri Üst Kuruluşu Başkanı Cahit Nakıboğlu da yurt genelinde 289 OSB’de üretimin durduğunu bildirdi. Yine büyük zarara dair birkaç örnek vermek gerekirse İzmir Atatürk Organize Sanayi Bölgesi’nde (İAOSB) kesintilerin yol açtığı kayıp 3 milyon doları buldu. Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği (TGSD) Başkanı Şeref Fayat de büyük elektrik kesintisi nedeniyle hazır giyim sektörünün kaybının yaklaşık 7 milyon dolara tekabül ettiğini bildirdi, bu zarar tüm tekstil sektöründe ise 200 milyon doları bulmaktadır. Otomotivde ise fabrikalarda üretimin bir vardiya boyunca durduğu bunun 2 bin araç kaybı anlamına geldiği, kesinti yaşandığı sırada üretim bandında olan araçların hurdaya çıktığı, bunlar da eklendiğinde otomotiv sektörünün 2500 araç üretim zararı bulunduğu hesaplanmaktadır.

Bu tür büyük elektrik kesintileri nedeniyle oluşan zararların, benzeri kaos durumunun daha sonra yeniden yaşanmasını önlemek amacıyla kamu tarafından karşılanması gerekmektedir. Eğer söz konusu zarar elektrik dağıtım iletim sistemindeki bir özel sektör işletmesinden, santralinden kaynaklanıyor ise Hazine de vatandaşın, esnafın, sanayicinin zararını karşılamak için yaptığı bu ödemeleri bu işletmeciye rücu etmelidir.

MADDE GEREKÇELERİ  

MADDE 1– Yurt genelini etkileyen büyük elektrik kesintileri nedeniyle sanayicilerin, üretim tesislerinin, KOBİ’lerin, küçük esnafın, vatandaşın oluşan maddi kayıplarının Devlet hazinesi tarafından karşılanması öngörülmektedir.

Ayrıca Hazine tarafından bu nedenle yapılan ödemenin, sorumluluğu bulunması halinde maddi zarara yol açan ilgili elektrik üretim, dağıtım, iletim şirketlerine rücu edilmesinin yolu açılarak, benzeri büyük kesintilerinin yaşanması önlenecektir.

MADDE 2- Bu zararların karşılanmasına ilişkin yöntem ve uygulamanın, Maliye Bakanlığı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nca ortaklaşa hazırlanarak çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenmesi sağlanacaktır.

MADDE 3– Diğer yasalarda bulunun ve bu yasa ile çelişen hükümlerin uygulanmaması amaçlanmaktadır.

MADDE 4- Yürürlük maddesidir. 

MADDE 5- Yürütme maddesidir.

BÜYÜK ELEKTRİK KESİNTİLERİNİN YOL AÇTIĞI MADDİ ZARARLARIN KARŞILANMASI HAKKINDA YASA TEKLİFİ 

MADDE 1- Yurt genelini etkileyen büyük elektrik kesintileri nedeniyle sanayi ve üretim tesislerinin, KOBİ’lerin, küçük esnafın, vatandaşın oluşan maddi kayıpları Hazine tarafından karşılanır. Bu amaçla Maliye Bakanlığı bütçesinin ilgili tertibine gerekli ödenek aktarılır. 

Hazine tarafından bu nedenle yapılan ödeme, sorumluluğu bulunması halinde maddi zarara yol açan ilgili elektrik üretim, dağıtım, iletim şirketlerine rücu edilir.

MADDE 2- Bu zararların karşılanmasına ilişkin usul ve esaslar, Maliye Bakanlığı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nca, bu yasanın yürürlüğe girmesinden itibaren 3 ay içinde çıkaracakları ortak yönetmelikle düzenlenir.

MADDE 3– Diğer yasalarda bulunan ve bu yasa ile çelişen hükümler uygulanmaz.

MADDE 4- Bu yasa yayımı tarihinde yürürlüğe girer. 

MADDE 5- Bu yasayı Bakanlar Kurulu yürütür.

Yasa Teklifi:

İndir (PDF, 204KB)

 

 

 

Enerji Bakanı Yıldız: Sarayın elektriği kaçak değil !



Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, CHP İstanbul Milletvekili Umut Oran’ın, “mahkeme kararları karşısında imar mevzuatında kaçak olarak değerlendirilen Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nın aylık 700 bin TL’yi bulacak elektrik faturası nasıl ödenecek, elektriği kaçak olarak mı kullanıyor” sorusuna, “Sarayın elektrik bağlantı anlaşması ilgili mevzuat çerçevesinde yapılmıştır” demekle yetindi. Ancak Taner Yıldız’ın, “İmar iskan ruhsatı olmadan abonelik işlemini kim gerçekleştirdi? Sarayın aylık elektrik faturası 700 bin TL mi?” gibi birçok soruyu yanıtsız bırakması ise dikkat çekti.

CHP’li Umut Oran’ın, 14 Kasım’da kendisine yönelttiği soru önergesini gecikmeli olarak yanıtlayan Enerji Bakanı Taner Yıldız, ayrıntılı 7 sorudan oluşan önerge için sadece 1,5 satırlık bir yazıyı yanıt diye TBMM’ye gönderdi. Yıldız, “Cumhurbaşkanlığı Sarayı için dağıtım sistemine bağlantı anlaşması ilgili mevzuat çerçevesinde yapılmış olduğundan önergede yer alan diğer konular mevzu bahis değildir” demekle yetindi.

Bu yazı Enerji Bakanının itirafıdır

Bu kısa yanıtı değerlendiren Umut Oran, “Abonelik ve fatura işlemleri hakkında tek bir bilgi vermeden önergeyi geçiştiren bu yanıtı bakanın kaçak elektrik kullanımının itirafı olarak değerlendiriyorum. Yasal yollardan konuyu takip etmeye, 77 milyon yurttaşımızın hakkını, ödenen her kuruş verginin hesabını sormaya devam edeceğim” dedi.

Umut Oran söz konusu önergesinde, çok ayrıntılı biçimde Kaçak Saray’ın birçok mahkeme kararı karşısında imar-iskan mevzuatı açısından kaçak konumda olduğunu, bu nedenle elektrik abonelik işleminin yapılamayacağını, bunu yapanlar hakkında yasal takibatın gerçekleşeceğini, bu durumda aylık 700 bin TL’yi bulacak elektrik bedelinin kaçak kullanıma gireceğini, bu faturanın kayıp kaçak bedeli olarak vatandaşlardan mı tahsil edilmesi yoluna gidilip gidilmeyeceğinin açıklanmasını istemişti.

NOT: önerge ve yanıtına buradan ulaşabilirsiniz:

www.tbmm.gov.tr/develop/owa/yazili_sozlu_soru_sd.onerge_bilgileri?kanunlar_sira_no=170694

Kaçak Saray’ın elektriği için her vatandaş 1 kuruş vergi mi ödeyecek?



CHP İstanbul Milletvekili Umut Oran, Cumhurbaşkanlığı’nın bin odalı kaçak sarayının aylık elektrik faturasının 700 bin TL’yi bulacağını anımsatarak, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız’a, “76 milyon vatandaştan ayda 1 kuruş vergi mi toplayacaksınız? Ya da 700 bin liralık elektrik faturası için 34 milyon elektrik abonesine aylık 2 kuruşluk yeni kesinti kalemi mi ilave edilecek?” diye sordu.

35 bin m2 kapalı alanı var

Enerji Bakanı Yıldız’ın yanıtlaması istemiyle hazırladığı soru önergesini TBMM’ye sunan CHP’li Umut Oran, önergesinde, “Atatürk Orman Çiftliği’nin (AOÇ) kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün vasiyetine aykırı davranılıp binlerce ağaç kesilerek ve imar yasasına aykırı biçimde kaçak olarak yapıldığı mahkeme kararıyla sabit olan ve sadece inşaatı 1,37 katrilyon liraya malolan Başbakanlık-Cumhurbaşkanlığı Sarayının 300 bin metrekare üzerine kurulu 35 bin metrekare kapalı alandan oluştuğu belirtilmektedir” dedi. Oran, Bakan Yıldız’A şu soruları yöneltti:

Elektrik Mühendisleri Odası hesapladı

– Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) eski yöneticisi Nevzat Çeltek’in Cumhurbaşkanlığı’nca kaçak olarak kullanılacak binanın kurulu elektrik gücünün 10 bin kVA (Kilovolt amper) olacağı şeklindeki öngörüsü doğru mudur? AOÇ’de yapılan Cumhurbaşkanlığı Sarayının kurulu elektrik gücü kaç kVA’dır?

Aylık elektrik tüketimi 1 milyon 800 bin kilovat saat

– Cumhurbaşkanlığı Sarayının aylık elektrik tüketiminin, eşzamanlılık faktörleri ile birlikte, kurulu gücünün yüzde 40 oranında daimi kullanımda olduğu göz önüne alındığında yaklaşık 1 milyon 800 bin kilovat saat olacağı bilgisi doğru mudur?

Yıllık 8,5 milyonluk faturayı kim ödeyecek?

– Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nın, her türlü ısıtma-soğutma sistemleri, iç ve dış aydınlatma gibi faktörleri birlikte düşünülerek, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun (EPDK) resmi daireler için geçerli kılınan ticarethane tarifesi üzerinden hesaplama yapıldığında aylık olarak yaklaşık 700 bin lira elektrik faturası mı ödenecektir? Cumhurbaşkanlığı Sarayı için yıllık 8,5 milyon lira elektrik faturasını kim ödeyecek?

Vatandaşa aylık 1 kuruşluk vergi mi geliyor?

– Cumhurbaşkanlığının imar mevzuatı açısından kaçak konumundaki sarayının aylık 700 bin liralık elektrik faturasının ödenmesi için 76 milyon vatandaştan ayda 1 kuruş vergi mi toplayacaksınız? Ya da 700 bin liralık elektrik faturası için 34 milyon elektrik abonesine aylık 2 kuruşluk yeni kesinti kalemi mi ilave edilecek?

Soru Önergesi;

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI’NA 

Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğini arz ederim. 10.11.2014

 

    Umut Oran

İstanbul milletvekili

 

Atatürk Orman Çiftliği’nin (AOÇ) kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün vasiyetine aykırı davranılıp binlerce ağaç kesilerek ve imar yasasına aykırı biçimde kaçak olarak yapıldığı mahkeme kararıyla sabit olan, 1,37 katrilyon liraya malolan Başbakanlık-Cumhurbaşkanlığı Sarayının 300 bin metrekare üzerine kurulu 35 bina metrekare kapalı olandan oluştuğu belirtilmektedir.

Bu kapsamda;

  1. Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) eski yöneticisi Nevzat Çeltek’in Cumhurbaşkanlığı’nca kaçak olarak kullanılacak binanın kurulu elektrik gücünün 10 bin kVA (Kilovolt amper) olacağı şeklindeki öngörüsü doğru mudur? AOÇ’de yapılan Cumhurbaşkanlığı Sarayının kurulu elektrik gücü kaç kVA’dır?
  1. Cumhurbaşkanlığı Sarayının aylık elektrik tüketiminin, eşzamanlılık faktörleri ile birlikte, kurulu gücünün yüzde 40 oranında daimi kullanımda olduğu göz önüne alındığında yaklaşık 1 milyon 800 bin kilovat saat olacağı bilgisi doğru mudur?
  1.  Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nın, her türlü ısıtma-soğutma sistemleri, iç ve dış aydınlatma gibi faktörleri birlikte düşünülerek, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun (EPDK) resmi daireler için geçerli kılınan ticarethane tarifesi üzerinden hesaplama yapıldığında aylık olarak yaklaşık 700 milyar lira elektrik faturası mı ödenecektir? Cumhurbaşkanlığı Sarayı için yıllık 8,5 trilyon lira elektrik faturasını kim ödeyecek?
  1.  Cumhurbaşkanlığının imar mevzuatı açısından kaçak konumundaki sarayının aylık 700 milyar liralık elektrik faturasının ödenmesi için 76 milyon vatandaştan ayda 1 kuruş vergi mi toplayacaksınız? Ya da 700 milyar liralık elektrik faturası için 34 milyon elektrik abonesine aylık 2 kuruşluk yeni kesinti kalemi mi ilave edilecek?